Η οργανική ουσία στο έδαφος προέρχεται από ποικίλες πηγές. Η βιομάζα των ζώντων οργανισμών, τα ανθρακούχα υπολείμματα τους, καθώς και τα υπολείμματα από φυτά και ζώα αποτελούν σημαντικές πηγές οργανικής ύλης στο έδαφος. Συνήθως, η περιεκτικότητα του εδάφους σε οργανική ουσία κυμαίνεται από 1 έως 6%, με το 3% να θεωρείται το κατώτατο όριο για ένα γόνιμο έδαφος.

Τα οφέλη της οργανικής ουσίας είναι πολλαπλά, καθώς αποτελεί έναν από τους σπουδαιότερους δείκτες της γονιμότητας του εδάφους. Καταρχάς, συμβάλλει στη δημιουργία καλής δομής του εδάφους, βελτιώνοντας την συγκράτηση του νερού και τον αερισμό του. Έπειτα, λειτουργεί ως αποθήκη θρεπτικών, τα οποία όμως, επειδή είναι δεσμευμένα σε οργανικά μόρια, είναι προστατευμένα από την έκπλυση, γίνονται διαθέσιμα στο εδαφικό διάλυμα σταδιακά μέσα στην καλλιεργητική περίοδο. Επιπλέον, η οργανική ουσία βοηθά στη συγκράτηση των θρεπτικών που προσθέτουμε με λιπάσματα, προστατεύοντάς τα από την έκπλυση και δημιουργώντας κατάλληλες συνθήκες ώστε τα φυτά να μπορούν να τα αντλήσουν από το έδαφος. Τέλος, η οργανική ουσία βοηθά στην ρύθμιση των ακραίων μεταβολών στο εδαφικό pH και στη μείωση της τοξικότητας στοιχείων.

Τα υλικά που χρησημοποιούμε για την αύξηση της οργανικής ουσίας είναι :

1. Υπολείμματα καλλιέργειας: Αυτά περιλαμβάνουν κλαδέματα, φύλλα και καρπούς που πέφτουν στο έδαφος κατά τη διάρκεια της καλλιέργειας.

2. Κοπριά ζώων: Η κοπριά των ζώων αποτελεί πολύτιμη πηγή οργανικής ουσίας και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φυσικό λίπασμα.

3. Κομπόστ: Το κομπόστ είναι το αποτέλεσμα της διαδικασίας ανακύκλωσης οργανικών υλικών, όπως φύλλα, κομμάτια φυτών και άλλα οργανικά υπολείμματα, τα οποία μετατρέπονται σε ένα πλούσιο υλικό για το έδαφος.

4. Σκευάσματα εμπορίου με χουμικές-φουλβικές ενώσεις: Αυτά τα σκευάσματα περιέχουν ειδικές χημικές ενώσεις που μπορούν να βοηθήσουν στην αύξηση της οργανικής ουσίας στο έδαφος.

5. Φυτά εδαφοκάλυψης και χλωρή λίπανση, Φυτά όπως τα λεγομένα πράσινα λιπάσματα, που καλύπτουν το έδαφος και στη συνέχεια ενσωματώνονται σε αυτό, παρέχουν σημαντική οργανική ύλη και αν μιλάμε για την χρήση ψυχανθούς, τότε εμπλουτίζουμε το έδαφος και με μεγάλες ποσότητες αζώτου.

Αυτές οι πηγές συμβάλλουν στη διατήρηση και τη βελτίωση της ποιότητας του εδάφους, προσφέροντας ταυτόχρονα θρεπτικά συστατικά για τα φυτά.

Οι τρόποι που μπορούν να καταστρέψουν την οργανική ουσία στο έδαφος είναι οι εξής:

1. Υπερκατεργασία του εδάφους με σκαπτικά μηχανήματα: Η υπερβολική χρήση μηχανημάτων όπως τα τρακτέρ και οι αροτροί μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια οργανικής ουσίας μέσω της απομάκρυνσης του επιφανειακού οργανικού υλικού.

2. Χρήση ζιζανιοκτόνων και ανυπαρξία φυτών εδαφοκάλυψης το χειμώνα: Η εφαρμογή χημικών ζιζανιοκτόνων μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την παρουσία φυτών εδαφοκάλυψης που συντελούν στη διατήρηση της οργανικής ύλης στο έδαφος.

3. Καύση κλαδεμάτων και φυτικών ιστών: Η πρακτική της καύσης κλαδεμάτων και φυτικών ιστών απομακρύνει την οργανική ύλη από το έδαφος και τη μετατρέπει σε αέρια που απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα.

Το κύριο μέλημα όλων των καλλιεργητών είναι να ακολουθούν σωστές καλλιεργητικές τεχνικές που να διατηρούν τα αποθέματα οργανικής ουσίας στο έδαφος, προκειμένου να παράγουν υγιείς καλλιέργειες με υψηλή παραγωγή.